Suddhi Sampada 
D. R. Bendre: ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ಕೇವಲ ಬೆಳಗುವುದಿಲ್ಲ; ಅವು ದಾರಿಯನ್ನೇ ತೋರಿಸುತ್ತವೆ. ಅಂತಹ ದಾರಿದೀಪವಾಗಿರುವ ಹೆಸರು ವರಕವಿ ದತ್ತಾತ್ರೇಯ ರಾಮಚಂದ್ರ ಬೇಂದ್ರೆ. ಅವರ ಜನ್ಮದಿನವೆಂದರೆ ಕೇವಲ ಒಂದು ಕವಿಯ ಸ್ಮರಣೆ ಅಲ್ಲ; ಅದು ಕನ್ನಡದ ಆತ್ಮವನ್ನು, ಭಾಷೆಯ ಉಸಿರನ್ನು, ಬದುಕಿನ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಜಾಗೃತಗೊಳಿಸುವ ಪವಿತ್ರ ಕ್ಷಣ.
ಬೇಂದ್ರೆ ಕಾವ್ಯವೆಂದರೆ ಪದಗಳ ಸರಮಾಲೆ ಅಲ್ಲ. ಅದು ಹೃದಯದ ಮಿಡಿತ, ಜೀವದ ಲಯ, ಪ್ರಕೃತಿಯ ಉಸಿರು. ಅವರು ಬರೆದ ಸಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ಭಾವನೆಗಳು ಮೃದುವಾಗಿ ನಾದಿಸುತ್ತವೆ, ಭಾಷೆ ಸಂಗೀತವಾಗಿ ಹರಿಯುತ್ತದೆ, ಬದುಕು ಕಾವ್ಯವಾಗಿ ಅರಳುತ್ತದೆ. ಕನ್ನಡ ಕಾವ್ಯಕ್ಕೆ ಅವರು ಕೊಟ್ಟದ್ದು ಕೇವಲ ಸಾಹಿತ್ಯವಲ್ಲ ಅದು ಜೀವನದ ದರ್ಶನ.
“ನಾದಲೀಲೆ”ಯಲ್ಲಿ ಶಬ್ದಗಳ ನಾದವಿದೆ, “ಸಖೀಗೀತ”ದಲ್ಲಿ ಸ್ನೇಹದ ಉಷ್ಣತೆ ಇದೆ, “ಉಯ್ಯಾಲೆ”ಯಲ್ಲಿ ಬದುಕಿನ ಏರಿಳಿತಗಳ ತಾಳವಿದೆ. ಈ ಕೃತಿಗಳು ಕೇವಲ ಪುಸ್ತಕಗಳಲ್ಲ; ಅವು ಕನ್ನಡ ಮನಸ್ಸಿನ ಭಾವಲೋಕದ ನಕ್ಷೆ. ಓದುಗನೊಳಗೆ ಮೌನವಾಗಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ಅವನ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಮಾತುಗಳನ್ನಾಗಿಸಿದ ಅಪೂರ್ವ ಶಕ್ತಿ ಬೇಂದ್ರೆಯವರ ಕಾವ್ಯಕ್ಕೆ ಇದೆ.
ಬೇಂದ್ರೆ (D. R. Bendre) ಅವರ ಮಹತ್ವವೇನು ಎಂದರೆ, ಅವರು ಕನ್ನಡವನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಲಿಲ್ಲ , ಅವರು ಕನ್ನಡವನ್ನು ಬದುಕಿದರು. ಅವರ ಭಾಷೆ ಸರಳ, ಆದರೆ ಅದರೊಳಗಿನ ಅರ್ಥ ಆಳವಾದ ಸಮುದ್ರ. ಗ್ರಾಮೀಣ ಬದುಕಿನ ಸೊಗಡು, ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರ ನೋವು-ನಲಿವು, ತಾಯಿನಾಡಿನ ಮಣ್ಣು, ಪ್ರಕೃತಿಯ ಸೌಂದರ್ಯ ಎಲ್ಲವೂ ಅವರ ಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಹಜವಾಗಿ ಹರಿದುಬರುತ್ತದೆ. ಓದುಗನಿಗೆ ಅದು ಪಾಠವಾಗದೆ, ಅನುಭವವಾಗುತ್ತದೆ.
ಅವರ ಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕೃತಿ ಮಾತಾಡುತ್ತದೆ. ಗಾಳಿ, ಮರ, ಹಕ್ಕಿ, ಮಳೆ ಎಲ್ಲಕ್ಕೂ ಒಂದು ಜೀವವಿದೆ. ಮನುಷ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿ ನಡುವಿನ ಅಳಿಯದ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಅವರು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಹಿಡಿದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಬೇಂದ್ರೆಯವರ ಸಾಲುಗಳನ್ನು ಓದಿದಾಗ, ಓದುಗನ ಮನಸ್ಸು ಹಸಿರಾಗುತ್ತದೆ, ಹೃದಯ ಸ್ವಲ್ಪ ಮೃದುವಾಗುತ್ತದೆ.
ಬೇಂದ್ರೆ ಅವರು ನಮಗೆ ಕಲಿಸಿದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಪಾಠ. “ಭಾಷೆ ನಮ್ಮ ಆತ್ಮ”. ಭಾಷೆ ಇಲ್ಲದೆ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಇಲ್ಲ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಇಲ್ಲದೆ ಗುರುತು ಇಲ್ಲ ಎಂಬ ಸತ್ಯವನ್ನು ಅವರು ತಮ್ಮ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯದ ಮೂಲಕ ಸಾರಿದರು. ಕನ್ನಡವನ್ನು ಕೇವಲ ಮಾತನಾಡುವ ಭಾಷೆಯಾಗಿ ಅಲ್ಲ, ಯೋಚಿಸುವ ಭಾಷೆಯಾಗಿ, ಕನಸು ಕಟ್ಟುವ ಭಾಷೆಯಾಗಿ ಅವರು ನಮಗೆ ಕೊಟ್ಟರು.
ಇಂದಿನ ವೇಗದ ಯುಗದಲ್ಲಿ, ಶಬ್ದಗಳು ಅರ್ಥ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವಾಗ, ಬೇಂದ್ರೆಯವರ ಕಾವ್ಯ ನಮಗೆ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಬದುಕುವ ಕಲೆಯನ್ನು ಕಲಿಸುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಸಾಲನ್ನು ಓದಿ ನಿಲ್ಲುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಒಂದು ಭಾವವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿ ಮೌನವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಆ ಮೌನದಲ್ಲೇ ಕಾವ್ಯದ ಸಾರ್ಥಕತೆ ಅಡಗಿದೆ.
ಬೇಂದ್ರೆ ಅವರು ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು ಆದರೆ ಅವರ ನಿಜವಾದ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಎಂದರೆ ಜನರ ಹೃದಯಗಳಲ್ಲಿ ಪಡೆದ ಸ್ಥಾನ. ವಿದ್ಯಾವಂತರಿಗೂ, ಸಾಮಾನ್ಯರಿಗೂ ಸಮಾನವಾಗಿ ತಲುಪಿದ ಕವಿ ಅವರು. ಅವರ ಕಾವ್ಯಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಗಡಿ ಇಲ್ಲ, ಯಾವುದೇ ವರ್ಗದ ಬೇಲಿ ಇಲ್ಲ. ಕನ್ನಡವನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುವ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೂ ಬೇಂದ್ರೆ ತಮ್ಮದೇ ಕವಿ.
ಇಂದು ಅವರ ಜನ್ಮದಿನದಂದು, ನಾವು ಕೇವಲ ಹೂ ಹಾಕಿ ನಮನ ಸಲ್ಲಿಸುವುದರಿಂದ ಸಾಲದು. ಅವರ ಚಿಂತನೆಗಳನ್ನು ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಕನ್ನಡವನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುವುದು ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಮಾತಲ್ಲ; ಅದು ನಮ್ಮ ನಡೆ, ನಮ್ಮ ಯೋಚನೆ, ನಮ್ಮ ಆಯ್ಕೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಬೇಕು. ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಯೋಚಿಸುವುದು, ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಕನಸು ಕಟ್ಟುವುದು, ಕನ್ನಡದ ಗೌರವವನ್ನು ಉಳಿಸುವುದು ಇದೇ ಬೇಂದ್ರೆಯವರಿಗೆ ಸಲ್ಲಿಸುವ ನಿಜವಾದ ಗೌರವ.
ಶಾಲೆಯ ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಸಭೆಯಿಂದ ಹಿಡಿದು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಅಧ್ಯಯನ ಮಂದಿರವರೆಗೆ, ಮನೆಯ ಒಳಗಿನಿಂದ ಹಿಡಿದು ಸಮಾಜದ ವೇದಿಕೆವರೆಗೆ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಕನ್ನಡದ ಗೌರವ ಉಳಿಯಬೇಕು. ಬೇಂದ್ರೆಯವರ ಕಾವ್ಯ ನಮಗೆ ಹೇಳುವುದೇ ಇದನ್ನು. ಅವರು ಕೇವಲ ಕವಿ ಅಲ್ಲ; ಅವರು ಒಂದು ಚಿಂತನೆ, ಒಂದು ಸಂವೇದನೆ, ಒಂದು ದಾರಿದೀಪ. ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಪಯಣದಲ್ಲಿ ಬೇಂದ್ರೆ ಎಂದಿಗೂ ಮಸುಕಾಗದ ಹೆಸರು. ಕಾಲ ಬದಲಾಗಬಹುದು, ಪೀಳಿಗೆಗಳು ಬದಲಾಗಬಹುದು, ಆದರೆ ಅವರ ಕಾವ್ಯದ ಬೆಳಕು ನಂದುವುದಿಲ್ಲ. ಅದು ನಮ್ಮೊಳಗೆ ಜೀವಂತವಾಗಿರುವ ತನಕ, ಕನ್ನಡವೂ ಜೀವಂತವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ಇಂದು ವರಕವಿ ಬೇಂದ್ರೆಯವರ(D. R. Bendre) ಜನ್ಮದಿನದಂದು, ನಾವು ಎಲ್ಲರೂ ಒಂದು ಮೌನ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಮಾಡೋಣ
ಕನ್ನಡವನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸೋಣ,
ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಯೋಚಿಸೋಣ,
ಕನ್ನಡವನ್ನು ಗೌರವಿಸೋಣ.
ಇದೇ ವರಕವಿಗೆ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಶಾಶ್ವತ ನಮನ.
About The Author
