Final tribute to Mother Tree: ವೃಕ್ಷಮಾತೆಗೆ ಅಂತಿಮ ನಮನ

Reading Time: 2 minutes

Final tribute to Mother Tree: ವೃಕ್ಷಮಾತೆಗೆ ಅಂತಿಮ ನಮನಕನ್ನಡನಾಡಿನ ಹಸಿರು ಹೊನ್ನಿನಂತೆ ಪ್ರಕೃತಿಯೆಡೆಗಿನ ಭಾವಭಕ್ತಿ, ಪರಿಸರದ ಪರಿರಕ್ಷಣೆ, ಮತ್ತು ಮರಗಳ ಮೇಲಿನ ಅವಿನಾಭಾವ ಪ್ರೀತಿ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಜೀವನಪಾಠವಾಗಿ ರೂಪಿಸಿಕೊಂಡ ಅಪೂರ್ವ ತಾಯಿ — ಸಾಲುಮರದ ತಿಮ್ಮಕ್ಕ. ಇಂದು ಅವರು ನಮ್ಮ ಜೊತೆ ಇರಲಿಲ್ಲದರೂ, ಅವರ ಹೆಸರನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸುವ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಸಹ ಶೀತಲತೆ, ಸೌಮ್ಯತೆ, ಸೌಹಾರ್ದತೆ, ಮತ್ತು ಹಸಿರು ತಮಸ್ಸಿನ ಅನುಭವ ಆಗದೆ ಇರದು.(Final tribute to Mother Tree)

ತಿಮ್ಮಕ್ಕ ಅವರ ಜೀವನವೇ ಒಂದು ವೇದ, ಅವರ ಶ್ರಮವೇ ಒಂದು ಪವಿತ್ರ ಪರಂಪರೆ, ಮತ್ತು ಅವರ ನಿಸ್ವಾರ್ಥ ಸೇವೆಯೇ ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನೇ ಆವರಿಸಿರುವ ಚೈತನ್ಯ. ಇಂದು, ಅವರ ಅಗಲಿಕೆಯಿಂದ ಕನ್ನಡನಾಡು ದುಗುಡಗೊಂಡಿದೆ. ಅವರ ಸ್ಮರಣೆ ನಮ್ಮ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ನೆಲೆಸಬೇಕೆಂಬ ಮನೋಭಾವದಿಂದ, ಈ ಸಾಲುಗಳು ಅಂತಿಮ ನಮನವಾಗಿ.

ತಿಮ್ಮಕ್ಕ ಅವರಿಗೆ ಓದು, ಶಿಕ್ಷಣ, ಸಂಪತ್ತು ಯಾವುದೂ ಅವರಿಗೆ ಒಗ್ಗಲಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಮಾನವನಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಅಗತ್ಯವಾದ “ಹಸಿರು ತಿಳಿವು”, “ಭೂಮಿಯ ಬಾಳು”, ಮತ್ತು “ಜೀವರಕ್ಷಣೆ” ಅವರ ಒಳಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ಉದ್ಭವಗೊಂಡ ಮೌಲ್ಯಗಳು. ಮರವನ್ನು ಮಗು ಎಂದು ಕಂಡ, ಕೊಂಬೆಯನ್ನು ಕನ್ನೆಯೆಂದೇನು ಮತ್ತು ಗಾಳಿಯನ್ನು ದೇವರ ದಾಯವನ್ನೆಂದೇ ಕೊಂಡ — ಇಂತಹ ಹಿತಮಿತ, ಸಮತೋಲನದ, ಕರ್ತವ್ಯಪರ ಜೀವಿತವನ್ನು ನಡೆಸಿದವರು ತಿಮ್ಮಕ್ಕ.

ತಮ್ಮ ದಾಂಪತ್ಯ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಅವರು ತಾಯಿಯಾಗುವ ಸಂತೋಷವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಪ್ರಕೃತಿಯೇ ಅವರಿಗೆ ಒಂದು ನೂತನ ದಾರಿ ಕಲಿಸಿದಂತೆ, ಅವರು ಮತ್ತು ಅವರ ಪತಿ ಚಿಕ್ಕಯ್ಯನವರು ಮಗುವಾಗಿದೆಂಬ ಪ್ರೀತಿ ಹಾಗೂ ಆರೈಕೆಯನ್ನು ಮರಗಳಿಗೆ ನೀಡುವುದೇ ತಮ್ಮ ಧರ್ಮ ಎಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದರು. ಅವರು ನೆಟ್ಟ ಆಲದಮರಗಳ ಸಾಲುಗಳು ಇಂದು ಕೇವಲ ಮರಗಳು ಅಲ್ಲ, ಪ್ರೀತಿಯ, ಸಹನೆಯ, ತ್ಯಾಗದ, ಪರಿಶ್ರಮದ, ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಚೇತನದ ಮೌನಪ್ರತಿಮೆಗಳು.

ಮರವೊಂದು ಮಗುವಾಗಿ

ಪ್ರತಿ ಮರವನ್ನು ತಮ್ಮ ಮುದ್ದಿನ ಮಕಳಂತೆ ಬೆಳೆಸಿದ ತಿಮ್ಮಕ್ಕ,ಬೆಂಕಿಯಲ್ಲಿ ಬಿಸಿಯಾಗುತ್ತಾ,ಮಳೆಯಲ್ಲಿ ತೇಲುತ್ತಾ, ಮೈಲಿನಷ್ಟು ದೂರ ಹೋಗಿ ನೀರಿನ ಕುಂಬಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತು ತರುತ್ತ
ಪ್ರತಿ ಸಸಿ ಬೆಳೆದರೆ ಮಾತ್ರ ಬದುಕು ಉಳಿಯುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಧರ್ಮಶೀಲತೆ ಅವರಿಗೆ ಶಕ್ತಿಯಾಯಿತು.

ಅವರ ಜೀವನ ಪಾಠ ಸಣ್ಣದು:
“ನಾವು ಮರ ಬರೆದರೆ, ಮರ ನಮ್ಮ ಬದುಕನ್ನು ಬರೆಯುತ್ತೆ.”ಸಾಲುಮರಗಳೇ ಅವರಿಗೆ “ಸಾಲುಮರದ ತಿಮ್ಮಕ್ಕ” ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ನೀಡಿದವು. ಇದು ಬಿರುದಲ್ಲ; ಇದು ಒಂದು ಹಸಿರು ಸಂಭ್ರಮ ಮತ್ತು ಕೃತಜ್ಞತೆಯ ಗೌರವ.

ಪರಿಸರ ದಾತೆ – ಮಣ್ಣಿನ ಮಗಳು

ತಿಮ್ಮಕ್ಕನವರು ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದಿರಲಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಪ್ರಕೃತಿಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಅವರು ಪಡೆದ ಜ್ಞಾನವು ಡಾಕ್ಟರೇಟ್‌ಗಳಿಗೂ ಮರೆಯಾಗುವಂತಹುದು.

ಅವರ ಸಂದೇಶ ಅತ್ಯಂತ ಸರಳ:

“ಮರವನ್ನು ನೆಟ್ಟರೆ ಬದುಕು ಉಳಿಯುತ್ತದೆ. ಮನುಷ್ಯನು ಪ್ರಕೃತಿಗೆ ಕೊಡುಗೆ ಕೊಡಬೇಕು.” ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಅವರು ಜ್ಞಾನವನ್ನಾಗಿ ಬೋಧಿಸಲಿಲ್ಲ. ತಮ್ಮ ಜೀವನದ ಕ್ರಿಯೆಗಳ ಮೂಲಕ ಹೇಳಿ ತೋರಿಸಿದರು. ಅವರು ಪರಿಸರದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡುವಾಗ ಕೃತಕದ ಭಾಷಣ ಇರಲಿಲ್ಲ; ಅದು ಶುದ್ಧ ಹೃದಯದ ನಿಸ್ವಾರ್ಥ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ.

ಪದ್ಮಶ್ರೀ, ಹಸಿರಿನ ಗೆಲುವು

2019ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ತಿಮ್ಮಕ್ಕನವರಿಗೆ ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿತು. ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಅವರಿಗಲ್ಲ, ಪರಿಸರ ಚೇತನಕ್ಕೆ, ಮರಗಳಿಗೆ, ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ಆರಾಧಿಸುವ ಮಾನವೀಯತೆಗೆ ನೀಡಿದ ಗೌರವ. ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದಾಗ ತಿಮ್ಮಕ್ಕನ ಮುಖದಲ್ಲಿ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಮುದ್ದಿನ ನಗು. ಅದು ತನ್ನ ಮರಗಳು ದೊಡ್ಡದಾದಾಗ ತಾಯಿಯ ನಗು. ಆ ನಗು ಇಂದು ನಮ್ಮ ಸ್ಮರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಸದಾಕಾಲ ಜೀವಂತ. ಯಾವುದರಲ್ಲಿಯೂ ಅವರನ್ನು ತಡೆಯುವ ಮಿತಿ ಇರಲಿಲ್ಲ.

ಅವರು ಪದೇಪದೇ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದ ಮಾತು:
“ನಾವು ಒಳ್ಳೆಯದನ್ನು ಮಾಡಿದರೆ, ಕಾಲವೂ ನಮಗೆ ಹಿತವಾಗುತ್ತದೆ.” ಇದು ಅವರ ಜೀವನದ ಸೂತ್ರ.

ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಹಿಳೆ – ಅಸಾಮಾನ್ಯ ಜಗದ್ಗುರು

ತಿಮ್ಮಕ್ಕನವರು ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ವಸ್ತ್ರ, ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ನಡವಳಿಕೆ. ಲೋಕುಖ್ಯಾತಿಯ ಹಾಸಿಗೆಗೆ ಹೋಗೋದಿಲ್ಲ; ಸುದ್ದಿ ಚಾನಲ್‌ಗಳ ಬೆಳಕಿಗೆ ಹಾರೋದಿಲ್ಲ; ಪ್ರಭಾವಿ ವೇದಿಕೆಗಳ ಮೇಲೆ ಚಪ್ಪಾಳೆ ಬಯಸೋದಿಲ್ಲ. ಅವರಿಗೆ ಬೇಕಾಗಿದ್ದದ್ದು ಸಣ್ಣದೊಬ್ಬ ತೋಡು, ಒಂದು ಕುಂಭ, ಒಂದು ಸಸಿ, ಮತ್ತು ಒಂದು ಜೀವಾಳ ಅಷ್ಟೇ!, ಆದರೆ ಆ ಸಣ್ಣದ್ದರಲ್ಲಿ ಅವರು ಮಾನವಕುಲಕ್ಕೆ ಬೃಹತ್ ಸಂದೇಶ ನೀಡಿದರು, “ನೆಟ್ಟ ಮರವೇ ಬದುಕಿನ ಮಹಾ ಕೊಡುಗೆ.” ತಿಮ್ಮಕ್ಕನಂತಹವರು ಸತ್ತರೂ ಸಾಯುವುದಿಲ್ಲ. ಅವರ ಸಾರ, ಅವರ ಸೇವೆ, ಅವರ ಚಿಂತನೆ, ಇವುಗಳು ನಾಡಿನ ಅನೇಕ ಪೀಳಿಗೆಯ ಹೃದಯಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತವೆ.

ಹಸಿರು ಬಿಸಿಲಿನ ನೆರಳು ಕಳಕೊಂಡ ದಿನ

ತಿಮ್ಮಕ್ಕನವರ ಅಗಲಿಕೆ ಕನ್ನಡನಾಡಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಕಳೆ. ಅವರು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಪ್ರಾರ್ಥಕಳು, ಮರಗಳ ಜ್ಞಾನಪೀಠ,
ಭೂಮಿಯ ದೇವತೆಯಂತಿದ್ದರು. ಅವರನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡದ್ದು ಕೇವಲ ಹಸಿರು ಚಳುವಳಿಗೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ… ಮಾನವೀಯ ಮೌಲ್ಯಗಳಿಗೂ ದೊಡ್ಡ ಆಗತ ಆದರೆ ಬಾಳಿನ ಬೆಳಕು ಕೊಟ್ಟವರು ಎಂದೂ ಕತ್ತಲೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅವರ ನೆನಪೇ ನಮ್ಮನ್ನು ಮುಂದಕ್ಕೆ ನಡೆಸುವ ದೀಪ.

ಸಾಲುಮರದ ತಿಮ್ಮಕ್ಕನವರಿಗೆ ನಿಜವಾದ ಗೌರವವೇನು?

ಅವರ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆಯುವುದು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ; ಅವರನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುವುದು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ;
ಅವರನ್ನು ಪ್ರಶಂಸಿಸುವುದು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ. ನಾವು ಒಂದು ಮರ ನೆಡುವುದು. ಅದನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು
ನಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಮರದ ಮೌಲ್ಯ ಕಲಿಸುವುದು ಪರಿಸರದ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವುದು —ಇವೆಯೇ ಅವರಿಗಾಗುವ ನಿಜವಾದ ನಮನ.

ತಿಮ್ಮಕ್ಕನವರು ಬದುಕಿದ್ದಾಗ ಪದೇಪದೇ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದರು:
“ಒಬ್ಬೊಬ್ಬರೂ ಒಂದು ಮರ ನೆಟ್ಟರೆ ಸಾಕು, ನಾಡೇ ಹಸಿರು ಆಗುತ್ತದೆ.” ಇದು ಕೇವಲ ಮಾತಲ್ಲ, ಇದು ಒಂದು ಕಾಲಾತೀತ ಆದೇಶ.

ತಿಮ್ಮಕ್ಕ ಎಂಬ ಹೆಸರೇ ಈಗ ಒಂದು ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಒಂದು ಚಳುವಳಿ, ಒಂದು ಬದುಕಿನ ದಾರಿ. ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲೂ, ಕಾಲೇಜುಗಳಲ್ಲೂ, ಪರಿಸರ ಸಂಘಗಳಲ್ಲಿ, ಜನಜಾಗೃತಿ ವೇದಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ,ಅರಣ್ಯ ಸಂರಕ್ಷಕರ ಹೃದಯಗಳಲ್ಲಿ. ತಿಮ್ಮಕ್ಕನವರ ಹೆಸರೊಂದು ಬೋಧನೆ. ಇದು ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯನ್ನು ಜಾಗೃತಗೊಳಿಸುವ ಒಂದು ಶಕ್ತಿ.

ಅಂತಿಮ ವಂದನೆ — ವೃಕ್ಷಮಾತೆಗೆ ನಮಿಸೋಣ

ಸಾಲುಮರದ ತಿಮ್ಮಕ್ಕನವರು ಇಹಲೋಕದಿಂದ ಹೊರಟರೂ,
ಅವರ ನೆಟ್ಟ ಮರಗಳು,
ಅವರು ಹರಿಸಿದ ನಗು,
ಅವರು ನೀಡಿದ ಸಂದೇಶ,
ಅವರು ಬದುಕಿನ ಉದಾಹರಣೆ..

ಇಂದು ನಾವು ಹೇಳಬೇಕಾದ ಮಾತು ಒಂದೇ
“ವೃಕ್ಷಮಾತೆ ತಿಮ್ಮಕ್ಕನವರಿಗೆ ಭಾವಪೂರ್ಣ ಅಂತಿಮ ನಮನಗಳು. ನೀವು ಸತ್ತವರು ಅಲ್ಲ, ನಮ್ಮ ನಡುವೆ ಶಾಶ್ವತ ಹಸಿರಾಗಿ ಜೀವಿಸುತ್ತೀರಿ.”

ತಿಮ್ಮಕ್ಕನವರ ಸ್ಮರಣೆ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲೂ, ಎಲೆಗಳಲ್ಲೂ,
ನೆರಳಲ್ಲೂ, ಗಾಳಿಯಲ್ಲೂ ಜೀವಂತ. ಅವರ ಆತ್ಮಕ್ಕೆ ಶಾಂತಿ ಲಭಿಸಲಿ. ಅವರ ಹಸಿರು ಪರಂಪರೆ ನಮಗೆ ಸ್ಫೂರ್ತಿಯಾಗಲಿ.

ಓಂ ಶಾಂತಿ.

~ಲಿಖಿತ್ ಹೊನ್ನಾಪುರ