Poet Siddalingaiah: ಕೇರಿಯಿಂದ ಹರಿದು ಬಂದ ಕಾವ್ಯಗಂಗೆ; "ಸಿದ್ದಲಿಂಗಯ್ಯ ಎಂಬ ದಮನಿತರ ದನಿ"

Reading Time: < 1 minute

Poet Siddalingaiah: ಇದು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯವು ತನ್ನೊಳಗಿನ ಜಾತಿ–ವರ್ಗ–ಅಧಿಕಾರದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಎದುರಿಸಬೇಕೆಂದು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದ ಒಂದು ಕಾವ್ಯಾತ್ಮಕ ಘೋಷಣೆಯ ದಿನ. ದಲಿತ ಕವಿ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗುವ ಸಿದ್ಧಲಿಂಗಯ್ಯರನ್ನು(Poet Siddalingaiah) ಕೇವಲ “ದಲಿತ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಪ್ರತಿನಿಧಿ” ಎಂದು ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸುವುದು ಅವರ ಸಾಹಿತ್ಯದ ರಾಜಕೀಯವನ್ನು ಕುಗ್ಗಿಸುವಂತೇ. ಅವರ ಕಾವ್ಯ ದಲಿತ ಬದುಕಿನ ನೋವಿನ ದಾಖಲೆಯಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ; ಅದು ಕನ್ನಡದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದ ಬಂಡಾಯದ ಭಾಷೆ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದಲೇ ಅವರ ಬರವಣಿಗೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಒಪ್ಪಿಗೆಯಾಗಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಒಪ್ಪಿಗೆಯಾಗಬೇಕೆಂಬ ಉದ್ದೇಶವೂ ಅದಕ್ಕೆ ಇರಲಿಲ್ಲ.

ಹೊಲೆಮಾದಿಗರ ಹಾಡು ಹೊರಬಂದಾಗ, ಅದು ಕವಿತೆಯ ಶಿಸ್ತನ್ನು ಮುರಿದಂತೆ ಕಂಡಿತು. ಆದರೆ ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಅದು ಶಿಸ್ತಿನ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಮೌನವನ್ನು ಮುರಿದಿತ್ತು. ಸಿದ್ಧಲಿಂಗಯ್ಯರ ಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ಘೋಷಣಾತ್ಮಕ ಧ್ವನಿ ಹೆಚ್ಚಿದೆ ಎಂಬ ಟೀಕೆಗಳು ಬಂದವು. ಆದರೆ ದಮನದ ವಿರುದ್ಧದ ಮೊದಲ ಧ್ವನಿಗಳು ಯಾವತ್ತೂ ಘೋಷಣೆಯೇ ಆಗಿರುತ್ತವೆ ಎಂಬ ಸತ್ಯವನ್ನು ಈ ಟೀಕೆಗಳು ಮರೆತವು.

ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: D. R. Bendre: ನಾದಲೀಲೆಯ ಗಾಯತ್ರಿ, ಕನ್ನಡದ ಸಾಹಿತ್ಯ ಧಾತ್ರಿ: ದ.ರಾ. ಬೇಂದ್ರೆ

ಸಾವಿರಾರು ನದಿಗಳು, ಕಪ್ಪು ಜನರ ಹಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ದಲಿತ ಅನುಭವ ಕೇವಲ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿರದೆ, ಜಾಗತಿಕ ದಮನದ ಭಾಗವಾಗಿ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧಲಿಂಗಯ್ಯ ಕವಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ—ಒಬ್ಬ ರಾಜಕೀಯ ಚಿಂತಕ. ಇದೇ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಅವರ ಸಾಹಿತ್ಯ “ಕವಿತೆಯ ಮಿತಿಯನ್ನು ಮೀರುತ್ತದೆ” ಎಂಬ ಆರೋಪಗಳು ಕೇಳಿಬಂದವು. ಆದರೆ ಅವರು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದ್ದೇ ಆ ಮಿತಿಗಳನ್ನೇ.

ಊರುಕೇರಿ ಆತ್ಮಕಥೆ ದಲಿತ ಆತ್ಮಕಥನ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ತಿರುವು. ಅದು ಆತ್ಮಪ್ರಶಂಸೆಯಲ್ಲ; ಆತ್ಮವಿಮರ್ಶೆಯ ಪ್ರಯತ್ನ. ಆದರೂ ಇಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಪುನರಾವರ್ತನೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ ಎಂಬ ವಿಮರ್ಶೆಗೆ ಅವಕಾಶ ಇದೆ. ಆದರೆ ದಮನದ ಬದುಕು ಪುನರಾವರ್ತನೆಯಿಂದಲೇ ನಿರ್ಮಿತವಾಗಿರುವುದನ್ನು ಈ ವಿಮರ್ಶೆ ಗಮನಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

ಸಿದ್ಧಲಿಂಗಯ್ಯ(Poet Siddalingaiah) ಅವರ ಸಾಹಿತ್ಯದ ದೊಡ್ಡ ಕೊಡುಗೆ ಎಂದರೆ—ಅವರು ದಲಿತ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಸಹಾನುಭೂತಿಯ ವಸ್ತುವಿನಿಂದ ಪ್ರತಿರೋಧದ ಭಾಷೆಗೆ ಪರಿವರ್ತಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ದಲಿತ ಸಾಹಿತ್ಯದೊಳಗಿನ ಲಿಂಗ ಪ್ರಶ್ನೆ, ಒಳವರ್ಗೀಯ ಅಸಮಾನತೆಗಳ ಕುರಿತು ಅವರ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಆಳವಾಗಬಹುದಿತ್ತು ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯೂ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ.

ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: Vishwamanava Day: ಕುವೆಂಪು ಜನ್ಮದಿನ: ವಿಶ್ವಮಾನವ ಚಿಂತನೆಯ ಉತ್ಸವ”

ಇಂದು ಅವರ ಜನ್ಮದಿನದಂದು ಅವರನ್ನು ನೆನಪಿಸುವುದು ಅಂದರೆ ಕೇವಲ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಓದುವುದು ಅಲ್ಲ. ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ, ನಾಡೋಜ, ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಅವರ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಬಂದ ಗೌರವಗಳು. ಆದರೆ ಸಿದ್ಧಲಿಂಗಯ್ಯರ ಸ್ಮರಣೆ ಅಂದರೆ—ಅವರು ಕೇಳಿದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ನಾವು ಇಂದೂ ಉತ್ತರಿಸಲು ಸಿದ್ಧರಿದ್ದೇವೇ ಎಂಬುದನ್ನು ತಲೆದೋರುವುದೇ.

ಅವರ ಕಾವ್ಯ ನಮಗೆ ಆರಾಮ ಕೊಡುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಅದು ನಮಗೆ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಯ ಮೂಲಕ ಚಿಂತನೆ ಕಲಿಸುತ್ತದೆ.
ಅದು ಇನ್ನೂ ಜೀವಂತವಾಗಿದೆ ಏಕೆಂದರೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಇನ್ನೂ ಜೀವಂತವಾಗಿವೆ. ಇಂದು, ಅವರ ಜನ್ಮದಿನದಂದು,
ಆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಮತ್ತೆ ಕಿವಿಗೊಡುವುದೇ ಡಾ. ಸಿದ್ಧಲಿಂಗಯ್ಯರಿಗೆ ಸಲ್ಲಿಸುವ ನಿಜವಾದ ಗೌರವ.

~ ಲಿಖಿತ್ ಹೊನ್ನಾಪುರ