Dr. Vishnuvardhan: ಸಾಹಸ ಸಿಂಹ, ಅಭಿನವ ಭಾರ್ಗವ, ಕೋಟಿಗೊಬ್ಬ, ಯಜಮಾನ, ಸಿಂಹಾದ್ರಿಯ ಸಿಂಹ, ದಾದಾ… ಈ ಎಲ್ಲಾ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದಾಗ ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮೂಡುವ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಒಂದೇ ಡಾ. ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನ್. ಇವರನ್ನು ಕರೆಯಲು ಒಂದೇ ಹೆಸರು ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಏಕೆಂದರೆ ಅವರು ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯಲ್ಲ, ಒಂದು ಯುಗ. ಕನ್ನಡ ಸಿನೆಮಾ ಪರದೆಯ ಮೇಲೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಕನ್ನಡಿಗರ ಹೃದಯದೊಳಗೆ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ದೈವಸ್ವರೂಪ. ವಿಷ್ಣುದಾದ ಎಂದರೆ ಅಚ್ಚುಮೆಚ್ಚು, ವಿಶ್ವಾಸ, ಧೈರ್ಯ ಮತ್ತು ಅಸ್ಮಿತೆಯ ಸಂಕೇತ. ಅವರಿಗೆ ಅವರೇ ಸಾಟಿ.
ಡಾ. ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನ್(Dr. Vishnuvardhan) ಅವರ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಕಲಾ ಪಯಣ ಕೇವಲ ಸಿನೆಮಾ ಇತಿಹಾಸವಲ್ಲ; ಅದು ಕನ್ನಡದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಚರಿತ್ರೆಯ ಒಂದು ಜೀವಂತ ಅಧ್ಯಾಯ. 1950ರ ದಶಕದ ನಂತರ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗ ತನ್ನ ಗುರುತನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಿದ್ದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಒಂದು ಹೊಸ ಮುಖ, ಹೊಸ ಶಕ್ತಿ, ಹೊಸ ತೇಜಸ್ಸಿನೊಂದಿಗೆ ಬಂದವರು ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನ್. ರಂಗಭೂಮಿಯ ಗಟ್ಟಿಯಾದ ತರಬೇತಿಯಿಂದ ಬಂದ ಅವರು, ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲೇ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರ ಗಮನ ಸೆಳೆದರು. ಆದರೆ ನಿಜವಾದ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ‘ಸಾಹಸಸಿಂಹ’ ಎಂಬ ಬಿರುದಿಗೆ ಅರ್ಥ ತುಂಬಿದ್ದು ಅವರ ಪಾತ್ರಗಳ ವೈವಿಧ್ಯ, ಧೈರ್ಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ.
ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನ್(Dr. Vishnuvardhan) ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಆಕ್ಷನ್ ಹೀರೋ ಅಲ್ಲ. ಅವರು ಪ್ರೇಮಿಯೂ ಹೌದು, ರೈತನೂ ಹೌದು, ಬಂಡಾಯಗಾರನೂ ಹೌದು, ತತ್ವಜ್ಞನೂ ಹೌದು. ‘ನಾಗರಹಾವು’ ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗಕ್ಕೆ ಅವರ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ, ಒಂದು ಕ್ರಾಂತಿಯ ಆರಂಭವೇ ಆಗಿತ್ತು. ಆ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅವರು ತೋರಿದ ತೀವ್ರ ಆಕ್ರೋಶದ ನಟನೆ, ಕಣ್ಣಿನ ಭಾಷೆ, ಸಂವೇದನೆ—ಎಲ್ಲವೂ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರನ್ನು ಬೆಚ್ಚಿಬೀಳಿಸಿತ್ತು. ಅಲ್ಲಿಂದ ಆರಂಭವಾದ ಪಯಣ, ಶತಮಾನಗಳವರೆಗೆ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿರುವಂತಹ ಪಾತ್ರಗಳ ಸರಮಾಲೆಯಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸಿತು.
ಅವರು ಅಭಿನಯಿಸಿದ ಪಾತ್ರಗಳು ಸಮಾಜದ ಪ್ರತಿಬಿಂಬವಾಗಿದ್ದವು. ದಬ್ಬಾಳಿಕೆಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ನಿಂತ ರೈತನ ಪಾತ್ರವಾಗಲಿ, ಶೋಷಿತ ವರ್ಗದ ಪರ ಹೋರಾಡುವ ಬಂಡಾಯಗಾರನ ಪಾತ್ರವಾಗಲಿ, ಕುಟುಂಬದ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡ ಯಜಮಾನನ ಪಾತ್ರವಾಗಲಿ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪಾತ್ರದಲ್ಲೂ ವಿಷ್ಣುದಾದ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಜೀವ ತುಂಬಿದರು. ‘ಯಜಮಾನ’ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅವರು ತೋರಿಸಿದ ಗ್ರಾಮೀಣ ನಾಯಕತ್ವ, ನೆಲದ ಗಂಧ, ರೈತನ ಘನತೆ ಇವೆಲ್ಲವೂ ಕನ್ನಡಿಗರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಆಳವಾಗಿ ಬೇರೂರಿವೆ.
‘ಕೋಟಿಗೊಬ್ಬ’ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿದ ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನ್, ನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಪ್ರತೀಕಾರದ ನಡುವಿನ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ರೇಖೆಯನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿದರು. ‘ಸಿಂಹಾದ್ರಿಯ ಸಿಂಹ’ದಲ್ಲಿ ಅವರ ಗಂಭೀರತೆ ಮತ್ತು ರಾಜಸಿಕತೆ ಹೊಸ ಅರ್ಥ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು. ‘ದಾದಾ’ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಕುಟುಂಬಪ್ರೇಮ ಮತ್ತು ತ್ಯಾಗದ ಭಾವನೆಗಳು ಹೃದಯ ತಟ್ಟಿದವು. ಹೀಗೆ ಅವರ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಿನಿಮಾ, ಕೇವಲ ಮನರಂಜನೆ ಮಾತ್ರ ನೀಡದೆ, ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಅನೇಕ ಸಂದೇಶಗಳನ್ನು ನೀಡುವಂತಿದ್ದವು.
ಡಾ. ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನ್ ಅವರ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಮತ್ತೊಂದು ಮಹತ್ವದ ಅಂಶ ಎಂದರೆ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ನೆಲದ ಮೇಲಿನ ಅಪಾರ ಪ್ರೀತಿ. ಅವರು ಅನೇಕ ಬೇರೆ ಭಾಷೆಯ ಸಿನಿಮಾಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದರು ಸಹ ಯಾವತ್ತೂ ತಮ್ಮನ್ನು ‘ಕನ್ನಡ ನಟ’ ಎಂದು ಹೆಮ್ಮೆಪಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಭಾಷೆಯ ವಿಚಾರ ಬಂದಾಗ, ಕನ್ನಡದ ಅಸ್ಮಿತೆ ಮತ್ತು ಗೌರವದ ವಿಚಾರ ಬಂದಾಗ, ಅವರು ಎಂದಿಗೂ ಹಿಂದೆ ಸರಿದವರಲ್ಲ. ಅವರ ಭಾಷಣಗಳಲ್ಲಿ, ಸಂದರ್ಶನಗಳಲ್ಲಿ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವೇದಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡದ ಘನತೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಿತ್ತು. ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಅವರು ಕೇವಲ ನಟನಲ್ಲ, ಕನ್ನಡಿಗರ ಧ್ವನಿಯಾಗಿದ್ದರು.
ಅಭಿಮಾನಿಗಳೊಂದಿಗೆ ವಿಷ್ಣುದಾದ ಹೊಂದಿದ್ದ ಸಂಬಂಧವೂ ಅಪರೂಪದ್ದು. ಅವರು ಅಭಿಮಾನಿಗಳನ್ನು ಕೇವಲ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಾಗಿ ನೋಡಲಿಲ್ಲ; ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬದ ಭಾಗವೆಂದು ಭಾವಿಸಿದರು. ಅಭಿಮಾನಿಗಳ ಕಷ್ಟಗಳಿಗೆ ಸ್ಪಂದಿಸಿದವರು, ಅವರ ಸಂತೋಷದಲ್ಲಿ ಪಾಲುಗೊಂಡವರು. ವಿಷ್ಣುದಾದ ಅವರ ಮನೆ, ಅಭಿಮಾನಿಗಳಿಗೆ ಸದಾ ತೆರೆದ ಬಾಗಿಲಾಗಿತ್ತು ಎನ್ನುವುದು ಕೇವಲ ಮಾತಲ್ಲ; ಅದು ನಿಜ. ಈ ಕಾರಣಕ್ಕೇ ಅವರು ‘ಅಭಿಮಾನಿಗಳ ಆರಾಧ್ಯ ದೈವ’ವಾಗಿ ಬೆಳೆದರು.
2009ರಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನ್ ಅವರ ಅಗಲಿಕೆ ಕನ್ನಡ ನಾಡಿಗೆ ತುಂಬಲಾರದ ನಷ್ಟವನ್ನುಂಟುಮಾಡಿತು. ಆ ದಿನ ಕನ್ನಡಿಗರ ಮನೆ-ಮನಗಳಲ್ಲಿ ಆವರಿಸಿದ ಮೌನ, ಕಣ್ಣೀರಿನೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿದ ನೆನಪುಗಳು ಅವು ಹೇಳಲಾಗದಷ್ಟು ಭಾರವಾದವು. ಆದರೆ ದೇಹ ಮರೆಯಾದರೂ, ವಿಷ್ಣುದಾದ ಅವರ ಆತ್ಮ, ಅವರ ಕಲಾ ಸಾಧನೆ, ಅವರ ಮೌಲ್ಯಗಳು ಜೀವಂತವಾಗಿವೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಚಿತ್ದರದಲ್ಲಿ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹಾಡಿನಲ್ಲಿ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಂಭಾಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಬದುಕುತ್ತಾರೆ.
ಅವರ ಸಾಧನೆಗೆ ಸಲ್ಲುವ ಗೌರವವಾಗಿ, 2025ರಲ್ಲಿ ಡಾ. ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನ್ ಅವರಿಗೆ ಮರಣೋತ್ತರವಾಗಿ ‘ಕರ್ನಾಟಕ ರತ್ನ’ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಲಭಿಸಿತು. ಇದು ಕೇವಲ ಒಂದು ಪ್ರಶಸ್ತಿಯಲ್ಲ; ಅದು ಕನ್ನಡ ನಾಡು ತನ್ನ ಪ್ರಿಯ ಮಗನಿಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಕೃತಜ್ಞತೆಯ ನಮನ. ಈ ಗೌರವ, ಅವರು ಬದುಕಿದ್ದಾಗಲೇ ಪಡೆಯಬೇಕಿತ್ತು ಎನ್ನುವ ಅಭಿಮಾನಿಗಳ ಭಾವನೆ, ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಗಟ್ಟಿಯಾಯಿತು. ಆದರೆ ಕಾಲ ಎಷ್ಟೇ ತಡವಾದರೂ, ಸತ್ಯಕ್ಕೆ ದೊರಕುವ ಗೌರವ ತನ್ನದೇ ಆದ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.
ಇಂದು ವಿಷ್ಣುದಾದ ಅವರ ಪುಣ್ಯಸ್ಮರಣೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ನಾವು ಅವರನ್ನು ಕಣ್ಣೀರಿನಿಂದ ಮಾತ್ರ ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಾರದು; ಅವರ ಆದರ್ಶಗಳಿಂದ, ಅವರ ಕಲಾ ನಿಷ್ಠೆಯಿಂದ, ಅವರ ಕನ್ನಡಪ್ರೇಮದಿಂದ ಪಾಠ ಕಲಿಯಬೇಕು. ಹೊಸ ತಲೆಮಾರಿನ ಕಲಾವಿದರು ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನ್ ಅವರನ್ನು ಕೇವಲ ‘ಸ್ಟಾರ್’ ಎಂದು ಅಲ್ಲ, ಒಬ್ಬ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಪ್ರತಿನಿಧಿ ಎಂದು ನೋಡಬೇಕು. ಏಕೆಂದರೆ ಅವರು ತೋರಿಸಿದ ದಾರಿ, ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಕನ್ನಡಿಗರ ಜೀವನದ ಮೌಲ್ಯಗಳಿಗೆ ದಾರಿದೀಪವಾಗಿದೆ.
ಸಾಹಸಸಿಂಹ ಡಾ. ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನ್ ಎಂದರೆ ಒಂದು ಹೆಸರು ಅಲ್ಲ ಅದು ಒಂದು ಶಕ್ತಿ, ಒಂದು ಭಾವನೆ, ಒಂದು ಯುಗ. ಕಾಲ ಬದಲಾಗಬಹುದು, ತಲೆಮಾರುಗಳು ಬದಲಾಗಬಹುದು; ಆದರೆ ವಿಷ್ಣುದಾದ ಅವರ ಸ್ಥಾನ ಕನ್ನಡಿಗರ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಎಂದಿಗೂ ಅಚಲ. ಅವರು ಇದ್ದರು, ಇದ್ದಾರೆ, ಇರುತ್ತಾರೆ ಕನ್ನಡದ ಉಸಿರಿನಲ್ಲಿ, ಕನ್ನಡದ ಸ್ವಾಭಿಮಾನದಲ್ಲಿ, ಕನ್ನಡಿಗರ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ.

