S L Byarappa: ಹಾಸನ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಚನ್ನರಾಯಪಟ್ಟಣ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಸಂಕೇಶ್ವರದ ಹೊಲಗಳಲ್ಲಿ 1930ರ ದಶಕದ ಬಡತನ, ಹಸಿವು, ಅನಿಶ್ಚಿತತೆಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಹುಟ್ಟಿದ ಒಬ್ಬ ಬಾಲಕ, ಮುಂದಿನ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಭವ್ಯ ಗಗನದಲ್ಲಿ ಧ್ರುವತಾರೆಯಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾಗುವನು ಎಂಬುದನ್ನು ಆಗ ಯಾರೂ ಊಹಿಸಲಿಲ್ಲ. ಆ ಬಾಲಕನೇ ಇಂದು “ಕನ್ನಡದ ಕಾದಂಬರಿಸಮ್ರಾಟ”, “ಸರಸ್ವತಿ ಸಮ್ಮಾನ್” ಪುರಸ್ಕೃತ, ಡಾ. ಸಂತೇಶಿವರ ಲಿಂಗಣ್ಣಯ್ಯ ಭೈರಪ್ಪ.(S L Byarappa)
ಇಂದು ಅವರ ಅಗಲಿಕೆಯ ಸುದ್ದಿ ಬಂದೊಡನೆ, ಸಾವಿರಾರು ಓದುಗರ ಮನಸ್ಸುಗಳಲ್ಲಿ ಶೂನ್ಯತೆಯ ಗಾಳಿ ಬೀಸುತ್ತಿದೆ. ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಹರಿದಾಡುತ್ತಿರುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಶ್ರದ್ಧಾಂಜಲಿ ಪೋಸ್ಟ್ಗಳ ಹಿಂದೆ, ಓದುಗ ಮತ್ತು ಬರಹಗಾರನ ನಡುವೆ ಬೆಳೆದ ಆಳವಾದ ನಂಟಿದೆ. ಭೈರಪ್ಪ ಓದುಗರಿಗೆ ಕೇವಲ ಲೇಖಕರಲ್ಲ, ಬದುಕನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುವ ಕನ್ನಡಿ, ಸತ್ಯ–ಸುಂದರ–ಶಾಶ್ವತ ಮೌಲ್ಯಗಳ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ.
ಬಾಲ್ಯದ ಹೋರಾಟ – ಬದುಕನ್ನು ಬರಹ ಮಾಡಿದ ಅನುಭವ
ಭೈರಪ್ಪನವರ(S L Byarappa) ಬಾಲ್ಯವೇ ಒಂದು ಕಾದಂಬರಿಯಂತೆ. ಬಡತನ, ತಂದೆಯ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ, ತಾಯಿಯ ಕಾಲಕಾಲದ ತ್ಯಾಗ, ಪ್ಲೇಗ್ನ ಕಾಟ – ಈ ಎಲ್ಲಾ ಸಂಕಷ್ಟಗಳು ಅವರ ಜೀವಿತದ ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ಅಧ್ಯಾಯಗಳಾಗಿದ್ದವು. ಐದುನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಯೇ ತಾಯಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಬಾಲಕ, ಹಸಿವಿನೊಂದಿಗೆ ಹೋರಾಡುತ್ತಾ, ಊರಿನ ಅಕ್ಕಪಕ್ಕದವರ ಕರುಣೆಯ ಹೊಳೆಯೊಳಗೆ ಬದುಕು ಸಾಗಿಸುತ್ತಿದ್ದ.
ಆದರೆ ಇದೇ ಕಠಿಣ ಜೀವನವೇ ಅವರ ಬರಹದ ಆಧಾರಶಿಲೆಯಾಯಿತು. ಬದುಕನ್ನು ಸಮೀಪದಿಂದ ಕಂಡ ಬಾಲಕ, ವಾಸ್ತವಿಕತೆಯ ನಿಜ ಮುಖವನ್ನು ಅರಿತುಕೊಂಡ. ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಅವರ ಕಾದಂಬರಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಕಲ್ಪನೆಯಲ್ಲ, ನಿಜಜೀವನದ ಹದವಿದೆ. ಭಿತ್ತಿ ಎಂಬ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಈ ಹೋರಾಟದ ಹಾದಿಯನ್ನು ಅಕ್ಷರಬದ್ಧಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿನ ಪ್ರೌಢಶಿಕ್ಷಣ, ಎಂ.ಎ.ಯಲ್ಲಿ ಪಡೆದ ಸುವರ್ಣಪದಕ, ಬಳಿಕ ಬರೋಡಾದ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಪಡೆದ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ – ಈ ಎಲ್ಲಾ ಹಾದಿಗಳಲ್ಲಿ ಭೈರಪ್ಪನ ಚಿಂತನೆಯ ಶಿಸ್ತನ್ನು ಬೆಳೆಸಿದವು. “ಸತ್ಯ ಮತ್ತು ಸೌಂದರ್ಯ” ಎಂಬ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಬಂಧವು ಕೇವಲ ಒಂದು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಾಧನೆ ಅಲ್ಲ, ಅವರ ಮುಂದಿನ ಕೃತಿಗಳ ಬೌದ್ಧಿಕ ದಿಕ್ಕನ್ನು ಸೂಚಿಸಿದ ದೀಪಸ್ತಂಭ.
ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ, ಗುಜರಾತ್, ದೆಹಲಿ – ಈ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಉಪನ್ಯಾಸಕರಾಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ ಅವರು, ವಿದ್ಯಾ–ವ್ಯಾಸಂಗದ ನಡುವೆ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಮಹಾಪಯಣವನ್ನು ಕೈಗೊಂಡರು.
ಕಾದಂಬರಿಗಳ ಲೋಕ – ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ನವಯುಗ
1961ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಧರ್ಮಶ್ರೀಯಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿ, 21ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾದಂಬರಿಗಳ ಪಯಣ, ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಒಂದು ಹೊಸ ಅಧ್ಯಾಯವನ್ನು ತಂದಿತು.
ವಂಶವೃಕ್ಷ, ತಬ್ಬಲಿಯು ನೀನಾದೆ ಮಗನೆ, ಗೃಹಭಂಗ – ಕುಟುಂಬ, ಸಂಸ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಹಂದರಗಳ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ.
ದಾಟು, ನೆಲೆ, ಸಾಕ್ಷಿ – ಮನುಷ್ಯರ ಅಂತರಂಗದ ಸಂಕುಲ ಮಿತಿಗಳನ್ನು ಅನಾವರಣಗೊಳಿಸುವ ಕೃತಿಗಳು.
ಪರ್ವ – ಮಹಾಭಾರತದ ಮರುಕಥನ. ಇಲ್ಲಿ ಭೈರಪ್ಪ ಕೇವಲ ಕಥನಕಾರರಲ್ಲ, ಮಾನವ ಮನಶ್ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ. ಕುಂತಿ, ದ್ರೌಪದಿ, ಗಾಂಧಾರಿ, ಮಾದ್ರಿಯವರ ಮುಖಾಂತರ ಮಹಿಳಾ ಮನಸ್ಸಿನ ಆಳವನ್ನು ಅವರು ಬಿಚ್ಚಿಟ್ಟರು.
ಸಾರ್ಥ, ಆವರಣ, ಮಂದ್ರ, ಕವಲು, ಉತ್ತರಕಾಂಡ – ಇವು ಐತಿಹಾಸಿಕತೆ, ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ಮಿಶ್ರಣ.
ಪ್ರತಿ ಕಾದಂಬರಿಯೂ ಪ್ರಕಟವಾದ ಕ್ಷಣದಿಂದಲೇ ಚರ್ಚೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಭೈರಪ್ಪ ಕಾದಂಬರಿಗಳು ಓದುಗರ ಮನಸ್ಸನ್ನು ನಡುಗಿಸುತ್ತಿದ್ದವು, ಚಿಂತನೆಗೆ ಹಚ್ಚುತ್ತಿದ್ದವು, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ವಿವಾದಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತಿದ್ದವು. ಆದರೆ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯಕ್ಕೆ ಎಂದಿಗೂ ಕಾರಣವಾಗಲಿಲ್ಲ.
ಭೈರಪ್ಪ – ಓದುಗರೊಂದಿಗೆ ಹೃದಯಸಂಬಂಧ
ಭೈರಪ್ಪ ಓದುಗರ ಹತ್ತಿರವಾಗಿದ್ದದ್ದು, ಅವರು ಬರೆದದ್ದು ಕೇವಲ ಕಥೆಯಲ್ಲ, ಬದುಕಿನ ನಿಜ ಚಿತ್ರಣವಾಗಿದ್ದರಿಂದ. ಓದುಗ ತನ್ನ ಬದುಕಿನ ಅನಿಸಿಕೆಗಳನ್ನು ಅವರ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದ.
ಗೃಹಭಂಗ ಓದಿದಾಗ, ಕುಟುಂಬದ ದುರಂತವನ್ನು ನೆನೆಸಿಕೊಂಡ ಅನೇಕರು ಕಣ್ಣೀರು ಹಾಕಿದ್ದಾರೆ.
ಸಾಕ್ಷಿ ಓದಿದವರು, ತಮ್ಮ ಅಂತರಂಗವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿರುವರು. ಆವರಣ ಓದಿದವರು, ಇತಿಹಾಸದ ನೂಲುಗಳನ್ನು ಹೊಸ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಅವಲೋಕಿಸಿರುವರು. ಇದೇ ಕಾರಣದಿಂದ ಭೈರಪ್ಪ ಕನ್ನಡಿಗರ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಬರಹಗಾರನಾಗಿ ಅಲ್ಲ, ಬದುಕನ್ನು ಅರಿಯುವ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕನಾಗಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾರೆ.
ಗೌರವ ಮತ್ತು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳ ಮೆರಗು
ಭೈರಪ್ಪನವರಿಗೆ ದೊರೆತ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ ದೀರ್ಘವಾಗಿದೆ.
1966 – ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ (ವಂಶವೃಕ್ಷ)
1975 – ಕೇಂದ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ (ದಾಟು)
2005 – ಪಂಪ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
2010 – ಸರಸ್ವತಿ ಸಮ್ಮಾನ್ (ಮಂದ್ರ)
2011 – ನಾಡೋಜ
2014 – ಡಾ. ಬೆಟಗೇರಿ ಕೃಷ್ಣಶರ್ಮ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
2023 – ಪದ್ಮಭೂಷಣ
ಇವು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಅವರ ಕೊಡುಗೆಗೆ ಬಂದ ಒಕ್ಕೂಟದ ಗೌರವಚಿಹ್ನೆಗಳು.
ಭೈರಪ್ಪ ಕೇವಲ ಕಾದಂಬರಿಕಾರರಲ್ಲ. ಅವರು ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು, ಚಿಂತಕರು ಆಗಿದ್ದವರು.
ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರತೀಕ, ಕಥೆ ಮತ್ತು ಕಥಾವಸ್ತು, ನಾನೇಕೆ ಬರೆಯುತ್ತೇನೆ ಮುಂತಾದ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ಸಾಹಿತ್ಯದ ಸಿದ್ದಾಂತವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಬರಹದಲ್ಲಿ “ವಾಸ್ತವಿಕತೆ” ಪ್ರಮುಖವಾದ ಅಂಶ. ಕಲ್ಪನೆಗೂ ಮಿತಿಯಿದೆ, ಆದರೆ ಸತ್ಯಕ್ಕೆ ಶಾಶ್ವತ ಬಲವಿದೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಅವರ ಸಾಹಿತ್ಯದ ದಾರಿದೀಪ.
ಇಂದು ಅವರು ಇಲ್ಲ ಎನ್ನುವುದು ನಂಬಲು ಕಷ್ಟ. ಅವರ ಅಗಲಿಕೆ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಲೋಕಕ್ಕೆ, ಓದುಗರ ಹೃದಯಕ್ಕೆ ತುಂಬಲಾರದ ನಷ್ಟ. ಅವರ ಬರಹಗಳ ಮೂಲಕ ಸಾವಿರಾರು ಮನಸ್ಸುಗಳು ಬದುಕನ್ನು ಹೊಸ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನೋಡಲು ಕಲಿತಿವೆ.
“ಹೋಗ್ಬನ್ನಿ ಗುರುಗಳೇ… ನಿಮ್ಮ ಬರಹಗಳು ಸದಾ ನಮ್ಮ ಜೊತೆಯಲ್ಲೇ” – ಈ ವಾಕ್ಯ ಕೇವಲ ವಿದಾಯವಲ್ಲ, ಒಂದು ನಂಬಿಕೆ. ಭೈರಪ್ಪ ಹೋಗಿಲ್ಲ, ಅವರ ಕಾದಂಬರಿಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಅವರು ಇಂದಿಗೂ ಬದುಕಿದ್ದಾರೆ, ಬದುಕುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತಾರೆ.
ಶಾಶ್ವತ ಧ್ವನಿ – ಓದುಗರ ಮನದಲ್ಲಿ ಭೈರಪ್ಪ
ಒಂದು ದಿನ, ಹೊಸ ತಲೆಮಾರು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಓದಲು ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುವಾಗ, ಅವರ ಕೈಗೆ ಪರ್ವ ಬಿದ್ದರೆ – ಅವರು ಕೇವಲ ಮಹಾಭಾರತವನ್ನೇ ಅಲ್ಲ, ಮಾನವ ಅಂತರಂಗದ ಶಾಶ್ವತ ಯುದ್ಧವನ್ನೂ ಅರಿಯುವರು. ಆವರಣ ಬಿದ್ದರೆ, ಇತಿಹಾಸದ ಸತ್ಯ–ಅಸತ್ಯದ ಗಡಿಗಳ ಮೇಲೆ ಚಿಂತನೆ ನಡೆಸುವರು. ಮಂದ್ರ ಬಿದ್ದರೆ, ಸಂಗೀತದ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಹೊಸದಾಗಿ ಆಲಿಸುವರು.
ಇದು ಭೈರಪ್ಪನ ಶಾಶ್ವತತೆ. ಅವರ ಕೃತಿಗಳು ಕಾಲಕ್ಕೆ ಮೀರಿದವು. ಓದುಗರ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಅವರು ಸದಾ ಬದುಕುತ್ತಾರೆ.
ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಎಸ್.ಎಲ್. ಭೈರಪ್ಪ(S L Byarappa) ಎಂದರೆ, ಕಾದಂಬರಿಯೇ ಒಂದು ವಿಶ್ವ. ಬದುಕನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುವ ಕನ್ನಡಿ. ಸತ್ಯ–ಸುಂದರ–ಶಾಶ್ವತ ಮೌಲ್ಯಗಳ ರಾಗ.
ಅವರು ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಅವರ ಕೃತಿಗಳು ನಮ್ಮ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಜೀವಂತ. “ಕಾದಂಬರಿಸಮ್ರಾಟ” ಎಂದು ಕರೆಯುವ ಭೈರಪ್ಪ, ಈಗ ಕಾಲನದಿಗೆ ಸೇರುವಂತಾದರೂ, ಅವರ ಅಕ್ಷರಗಳ ನದಿ ಕನ್ನಡದ ನೆಲವನ್ನು ಸದಾ ಸಿಂಚಿಸುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತದೆ.
